OpenAI ۋە ChatGPT — 2026-يىلى ئۆكتەبىر ھالىتى
OpenAI ۋە ChatGPT
ChatGPT، Work، Codex، dots ۋە OpenAI API ھەققىدە ئۇيغۇرچە قوللانما. مودېلنىڭ نامى، مەھسۇلاتنىڭ ئىسمى ۋە ئىشلىتىش مۇھىتىنى ئايرىپ چۈشىنىمىز.
يېڭىلانغان ۋە رەسمىي مەنبەلەردىن تەكشۈرۈلگەن ۋاقىت: 2026-10-24. مودېل، باھا ۋە زىيارەت شەرتلىرى ۋاقىت ئۆتۈشى بىلەن ئۆزگىرىشى مۇمكىن.
OpenAI دېگەن نېمە؟
«AGI (ئومۇمىي سۈنئىي ئىدراك) نىڭ پۈتۈن ئىنسانىيەتكە پايدا يەتكۈزۈشىگە كاپالەتلىك قىلىش» مەقسىتىدە قۇرۇلغان تەتقىقات ۋە مەھسۇلات شىركىتى.
🏛️
شىركەت تارىخى
OpenAI 2015-يىلى San Francisco دا غەيرى تىجارەت تەشكىلات سۈپىتىدە قۇرۇلغان. قۇرغۇچىلار ئىچىدە Sam Altman، Elon Musk ۋە Greg Brockman قاتارلىقلار بار. 2019-يىلى تەتقىقات ۋە مەھسۇلاتنى كېڭەيتىش ئۈچۈن غەيرى تىجارەت تەشكىلاتنىڭ كونتروللۇقىدىكى تىجارەت شىركىتى قۇرۇلدى.
💥
ChatGPT ئىنقىلابى
ChatGPT 2022-يىلى 30-نويابىر ئېلان قىلىنىپ، 5 كۈن ئىچىدە 1 مىليون ئىشلەتكۈچىگە يەتتى. OpenAI نىڭ 2026-يىلى 7-ئۆكتەبىردىكى ئېلانىغا كۆرە، ھازىر ChatGPT نى ھەر ھەپتىدە 1.2 مىلياردتىن ئارتۇق ئادەم ئىشلىتىدۇ.
🏗️
تەشكىلات قۇرۇلمىسى
2025-يىلى 28-ئۆكتەبىر ئېلان قىلىنغان يېڭى قۇرۇلما بويىچە، غەيرى تىجارەت تەشكىلات OpenAI Foundation دەپ ئاتالدى؛ تىجارەت قىسمى OpenAI Group PBC (ئاممىۋى مەنپەئەت شىركىتى) غا ئايلاندى. Foundation Group نى كونترول قىلىدۇ ۋە ئۇنىڭ مۇدىرىيەت ئەزالىرىنى تەيىنلەيدۇ. قايتا قۇرۇلما تاماملانغاندا Foundation Group نىڭ 26%، Microsoft تەخمىنەن 27% ئۈلۈشىگە ئىگە ئىدى. CEO: Sam Altman.
بىخەتەرلىك مەسىلىلىرىگە Foundation نىڭ بىخەتەرلىك كومىتېتى (Safety and Security Committee) نازارەت قىلىدۇ.
💰
مەبلەغ ۋە ھەمكارلىقلار
Microsoft 2019-يىلى OpenAI غا $1 مىليارد مەبلەغ سالغان، كېيىن ھەمكارلىقنى كۆپ مىلياردلىق مەبلەغ بىلەن كېڭەيتكەن. 2026-يىلى 27-فېۋرال OpenAI $730 مىليارد قىممەت (مەبلەغدىن بۇرۇن) بويىچە $110 مىلياردلىق يېڭى مەبلەغنى ئېلان قىلدى: SoftBank $30 مىليارد، NVIDIA $30 مىليارد، Amazon $50 مىليارد.
2026-يىلى 31-مارت بۇ مەبلەغ توپلاش ئايلانمىسى $122 مىليارد ۋەدە قىلىنغان مەبلەغ بىلەن تاماملاندى؛ شىركەتنىڭ قىممىتى (مەبلەغدىن كېيىن) $852 مىليارد بولدى. بۇ قېتىم بانكا يولى ئارقىلىق شەخسىي مەبلەغ سالغۇچىلاردىنمۇ $3 مىلياردتىن ئارتۇق مەبلەغ توپلاندى.
OpenAI — تەشكىلات قۇرۇلمىسىOpenAI — $122 مىلياردلىق مەبلەغ (2026-03-31)ھازىرقى GPT-6 مودېللىرى (API)
| مودېل | API ID | ئاساسلىق ئىشلىتىش | كىرگۈزۈش / چىقىرىش |
|---|---|---|---|
| GPT-6 Astra | gpt-6-astra | ئەڭ كۈچلۈك مودېل: مۇرەككەپ تەپەككۇر، كودلاش ۋە قوراللىق خىزمەت | $10 / $50 |
| GPT-6.1 Sol | gpt-6.1-sol | Astra غا يېقىن ئىقتىدار، تەننەرخى تۆۋەنرەك؛ كود، ھۆججەت ۋە ئۇزۇن خىزمەت | $2 / $10 |
| GPT-6 Sol | gpt-6-sol | كۈندىلىك خىزمەت ئۈچۈن تەڭپۇڭ مودېل | $2 / $10 |
| GPT-6 Luna | gpt-6-luna | تۈرلەش، ئۇچۇر ئايرىش ۋە كۆپ ھەجىملىك ئېنىق ۋەزىپە | $0.10 / $0.50 |
جەدۋەلدىكى باھا — ھەر 1 مىليون token ئۈچۈن ئامېرىكا دوللىرىدىكى ئۆلچەملىك API كىرگۈزۈش / چىقىرىش باھاسى؛ ChatGPT نىڭ ئايلىق ئابونت ھەققى ئەمەس. Cache، قورال چاقىرىش ۋە باشقا بىر تەرەپ قىلىش دەرىجىلىرى ئايرىم ھېسابلىنىدۇ.
ئېلان قىلىنغان ۋاقتى: GPT-6 Astra — 2026-يىلى 3-سېنتەبىر؛ GPT-6 Sol ۋە Luna — 22-سېنتەبىر؛ GPT-6.1 Sol — 29-سېنتەبىر. Astra، 6.1 Sol ۋە Luna نىڭ context چېكى 1.05M token، ئەڭ كۆپ چىقىرىشى 128K token. ھەممىسى function calling، web search، file search ۋە computer use نى قوللايدۇ.
ئويلىنىش دەرىجىسى (reasoning effort): Astra ۋە 6.1 Sol دا low دىن max غىچە؛ Luna دا none دىن max غىچە.
GPT-5.6 Sol، Terra ۋە Luna يەنىلا بار، لېكىن ئۇلار ئالدىنقى ئەۋلاد. Terra دېگەن نام پەقەت GPT-5.6 Terra غا تەۋە؛ GPT-6 ئائىلىسىدە Terra يوق.
OpenAI — مودېللار تىزىملىكىGPT-6 Sol ۋە Luna نىڭ ئېلانىئالاھىدە مودېللار
| مودېل | نېمە ئۈچۈن |
|---|---|
| GPT-Image-2.5 Sunburst / Flare | رەسىم ھاسىل قىلىش ۋە تەھرىرلەش. Sunburst ئەڭ كۈچلۈك، Flare تېز ۋە كۈندىلىك. |
| GPT-Live 1 | تەبىئىي ئاۋازلىق سۆھبەت (API دا 2026-يىلى 10-سېنتەبىردىن باشلاپ). |
| GPT-Realtime-2.1 | ھەقىقىي ۋاقىتلىق ئاۋاز ۋە تەرجىمە. |
| GPT-Transcribe | ئاۋازنى تېكىستكە ئايلاندۇرۇش. whisper-1 ۋە gpt-4o-transcribe 2027-يىلى 26-فېۋرال توختىتىلىدۇ. |
| GPT-5.6 Cyber | ھوقۇق بېرىلگەن بىخەتەرلىك تەتقىقاتى ۋە سىناق ئۈچۈن تور بىخەتەرلىك مودېلى. |
| GPT-Rosalind | تەستىقلانغان تەشكىلاتلار ئۈچۈن ھاياتلىق پەنلىرى تەتقىقاتى. |
Decisions API: 2026-يىلى 22-ئۆكتەبىر ئومۇمىي ئىشلىتىشكە ئېچىلدى. GPT-6 Luna ئاساسىدا تۈرلەش، يۆنىلىش تاللاش قاتارلىق جاۋابى چەكلىك سوئاللارغا ناھايىتى تېز جاۋاب بېرىدۇ. باھاسى ھەر 1 مىليون كىرگۈزۈش token ئۈچۈن $0.10، چىقىرىش ئۈچۈن ھەق ئېلىنمايدۇ.
Decisions API ھەققىدەChatGPT دىكى مودېللار ۋە پىلانلار
2026-يىلى 7-ئۆكتەبىردىن باشلاپ ChatGPT نىڭ Chat بۆلىكىدە GPT-6 ئىشلىتىلىدۇ. يېڭى Intelligent UI ئىقتىدارى جاۋابقا رەسىم، جەدۋەل، كۇنۇپكا ۋە فورما قاتارلىق ئۆز-ئارا تەسىرلىشىدىغان ئېلېمېنتلارنى قوشالايدۇ. Plus، Pro، Business ۋە Enterprise دا GPT-6 Sol، Free ۋە Go دا GPT-6 Luna ئىشلىتىلىدۇ.
Work ۋە Codex بۆلىكىدە GPT-6 Astra، GPT-6.1 Sol، GPT-6 Sol ۋە GPT-6 Luna بار. كۆرۈنىدىغان تاللاشلار پىلان، ئەپ ۋە workspace تەڭشىكىگە باغلىق.
| پىلان | ئايلىق باھا (ئامېرىكا) | ئاساسلىق ئالاھىدىلىك |
|---|---|---|
| Free | $0 | GPT-6 Luna بىلەن سۆھبەت؛ Codex ۋە Work چەكلىك |
| Go | $8 | Free دىن كۆپرەك ئىشلىتىش چېكى؛ ئېلان كۆرۈنۈشى مۇمكىن |
| Plus | $20 | Chat تا GPT-6 Sol؛ Work ۋە Codex تا GPT-6 Astra، GPT-6.1 Sol، GPT-6 Sol ۋە Luna |
| Pro | $100 / $200 / $500 | ئەڭ يۇقىرى ئىشلىتىش چېكى ۋە dots؛ $500 پىلانىدا Ultrafast |
| Business / Enterprise / Edu | تەشكىلات باھاسى | تىم، بىخەتەرلىك ۋە باشقۇرۇش ئىقتىدارلىرى |
باھالار ئامېرىكا دوللىرىدا؛ باشقا دۆلەتلەردە يەرلىك پۇل بىلەن پەرقلىق بولۇشى مۇمكىن. Pro نىڭ ئۈچ پىلانى پەقەت ئايلىق تۆلىنىدۇ.
ChatGPT — پىلان ۋە باھالارChatGPT Pro نىڭ ئۈچ پىلانىChatGPT — Work ۋە Codex مودېللىرىمەھسۇلاتلار ۋە مۇلازىمەتلەر — Products
| مەھسۇلات / API | نېمە ئۈچۈن |
|---|---|
| ChatGPT (Chat) | سۆھبەت، سوئال-جاۋاب، ئىزدەش، رەسىم ۋە ئاۋاز؛ GPT-6 ۋە Intelligent UI. |
| ChatGPT Work | قورال، ھۆججەت ۋە ئەپلەر ئارقىلىق ۋەزىپە تاماملاش؛ Free ۋە Go دا پەقەت desktop تا. |
| Codex | كود يېزىش agent ى. CLI دا: codex --model gpt-6.1-sol |
| dots | 2026-يىلى 29-سېنتەبىر ئېلان قىلىنغان، GPT-6 Astra ئاساسىدىكى، ئۆزىنىڭ بۇلۇت كومپيۇتېرى بار، توختىماي ئىشلەيدىغان agent. Pro، Business Premium ۋە Enterprise دا. |
| Responses API | مودېل جاۋابى، قورال چاقىرىش ۋە agent خىزمىتىنى ئۆز پروگراممىڭىزدا باشقۇرۇشنىڭ ئاساسلىق API سى. |
| Agents SDK | Agent loop، قورال ۋە workflow نى ئۆز پروگراممىڭىزدا باشقۇرۇش. |
| Realtime API / GPT-Live | ئاۋازلىق ۋە ھەقىقىي ۋاقىتلىق ئەپلەر. |
| Decisions API | GPT-6 Luna ئارقىلىق تېز ۋە ئەرزان قارار چىقىرىش. |
توختىتىلغان مودېل ۋە مەھسۇلاتلار
OpenAI كونا مودېللارنى دائىم توختىتىپ تۇرىدۇ. كودىڭىزدا تۆۋەندىكى ناملار بولسا، يېڭى مودېلغا ئالماشتۇرۇڭ.
| توختىتىلغان ۋاقتى | مودېل / مەھسۇلات | ئورنىغا |
|---|---|---|
| 2026-04-26 | Sora ئەپى ۋە تور بېتى | يوق |
| 2026-05-12 | dall-e-2، dall-e-3 | gpt-image-2 |
| 2026-07-23 | gpt-5-codex، gpt-5.1-codex، computer-use-preview قاتارلىقلار | gpt-5.6-sol / gpt-5.6-terra |
| 2026-08-26 | Assistants API | Responses API + Conversations API |
| 2026-09-24 | Sora 2 ۋە Videos API | يوق |
| 2026-10-14 | GPT-5.5 (ChatGPT بىلەن كىرگەندىكى Codex تا) | GPT-6.1 Sol / GPT-6 Luna |
| 2026-10-23 | gpt-4-turbo، gpt-4، gpt-3.5-turbo، o1، o3-mini، o4-mini، gpt-image-1 | gpt-5.6-sol / terra / luna، gpt-image-2.5-sunburst / flare |
پات ئارىدا توختىتىلىدىغانلار: 2026-يىلى 11-دېكابىر — gpt-5، gpt-5-mini، gpt-5-nano، o3 ۋە o3-pro. 2027-يىلى 14-يانۋار — gpt-4o، gpt-4o-mini، gpt-4.1 ۋە gpt-4.1-mini (ئورنىغا gpt-6-luna). Agent Builder ۋە Evals سۇپىسى 2026-يىلى 30-نويابىر يېپىلىدۇ.
OpenAI — توختىتىلغان مودېللار (Deprecations)Sora نىڭ توختىتىلىشى ھەققىدەAPI ئىقتىدارلىرى — API Features
| ئىقتىدار ئىسمى | ئۇيغۇرچە ئىسمى | تەپسىلاتى |
|---|---|---|
| Responses API | جاۋاب API سى | يېڭى مودېللارنىڭ ئاساسلىق API سى. input بېرىپ، output_text ئالىسىز. |
| Streaming | ئېقىملىق جاۋاب | stream=True ئارقىلىق جاۋابنى يېزىلىۋاتقان ھامان پارچە-پارچە ئېلىش. |
| Function Calling | فۇنكسىيە چاقىرىش | مودېلغا ئۆزىڭىزنىڭ فۇنكسىيەلىرىنى چاقىرىش ئىمكانىيىتى بېرىش. |
| Built-in tools | ئىچكى قوراللار | web_search، file_search، code_interpreter ۋە computer use. |
| Remote MCP | يىراقتىكى MCP | سىرتقى MCP مۇلازىمېتىرىنى قورال سۈپىتىدە ئۇلاش. |
| Structured Outputs | قۇرۇلمىلىق چىقىرىش | JSON Schema ئارقىلىق جاۋابنىڭ شەكلىنى ئېنىق بەلگىلەش. |
| Vision / File input | رەسىم ۋە ھۆججەت كىرگۈزۈش | رەسىم، PDF ۋە باشقا ھۆججەتلەرنى بىۋاسىتە ئەۋەتىش. |
| Reasoning effort | ئويلىنىش دەرىجىسى | مودېلغا قاراپ none/low دىن max غىچە؛ يۇقىرى دەرىجە تېخىمۇ چوڭقۇر، لېكىن ئاستا ۋە قىممەت. |
| Prompt caching | تەتكۈزنى غەملەش | قايتا ئىشلىتىلىدىغان تەتكۈزنى غەملەپ خىراجەتنى ئازايتىش؛ 2026-يىلى 20-ئۆكتەبىردىن باشلاپ 12 سائەتلىك تاللاشمۇ بار. |
| Agents SDK | Agent قورالى | Python (openai-agents) ۋە JavaScript (@openai/agents) دا agent قۇرۇش. |
كود مىساللىرى
رەسمىي openai SDK نى ئورنىتىپ، OPENAI_API_KEY نى environment ئۆزگەرگۈچىسىگە يېزىڭ.
PYTHON
pip install openai
export OPENAI_API_KEY="your_api_key_here"hello_openai.py
from openai import OpenAI
client = OpenAI() # OPENAI_API_KEY نى environment تىن ئوقۇيدۇ
response = client.responses.create(
model="gpt-6.1-sol",
input="سۈنئىي ئىدراكنى ئۈچ جۈملىدە چۈشەندۈرۈپ بەر",
)
print(response.output_text)reasoning_and_search.py
from openai import OpenAI
client = OpenAI()
response = client.responses.create(
model="gpt-6-astra",
reasoning={"effort": "high"}, # low دىن max غىچە
tools=[{"type": "web_search"}], # تورنى ئىزدەش قورالى
input="بۈگۈنكى AI خەۋەرلىرىدىن بىرىنى قىسقىچە سۆزلەپ بەر",
)
print(response.output_text)JAVASCRIPT
stream.mjs
import OpenAI from "openai";
const client = new OpenAI();
const stream = await client.responses.create({
model: "gpt-6-luna",
input: "Uyghur تىلىدا بىر قىسقا شېئىر يېزىپ بەر",
stream: true,
});
for await (const event of stream) {
if (event.type === "response.output_text.delta") process.stdout.write(event.delta);
}قايسى مودېلنى تاللاش كېرەك؟
| ۋەزىپە | تەۋسىيە |
|---|---|
| ئەڭ قىيىن تەتقىقات، كود ۋە ئۇزۇن agent خىزمىتى | GPT-6 Astra |
| دائىملىق كود ۋە ھۆججەت خىزمىتى، تەننەرخ مۇھىم | GPT-6.1 Sol |
| تۈرلەش، خۇلاسە، ئۇچۇر ئايرىش، كۆپ ھەجىملىك ئىش | GPT-6 Luna |
| ناھايىتى تېز، جاۋابى چەكلىك قارارلار | Decisions API (GPT-6 Luna) |
| رەسىم ھاسىل قىلىش | GPT-Image-2.5 Sunburst ياكى Flare |
| ئاۋازلىق سۆھبەت | GPT-Live 1 ياكى GPT-Realtime-2.1 |
