LG K-EXAONE 2.5 نى ئېلان قىلدى: API ھەممەيلەنگە ھەقسىز

جەنۇبىي كورېيەنىڭ LG AI Research تەتقىقات ئورنى 9-نويابىر كۈنى ئۆزى تەرەققىي قىلدۇرغان ئاساسىي سۈنئىي ئىدراك مودېلى K-EXAONE 2.5 نى ئېلان قىلىپ، ئۇنىڭ API سىنى ھەممەيلەنگە ھەقسىز ئاچتى. بۇ يېڭىلىق سېئۇلدىكى COEX دا ئۆتكۈزۈلگەن NVIDIA AI Day Seoul 2026 يىغىنىدا ئېلان قىلىندى. پروگرامما ئاچقۇچىلار، يېڭى شىركەتلەر (startup)، كارخانىلار ۋە تەتقىقات ئورۇنلىرى EXAONE API سۇپىسىدىن (docs.exaone.ai) API ئاچقۇچى ئېلىپلا، بۇ مودېلنى مۇلازىمەت ئېچىش ۋە تەتقىقات ئۈچۈن ھەقسىز ئىشلىتەلەيدۇ.

K-EXAONE 2.5 بولسا LG ئاۋغۇستتا تونۇشتۇرغان ئىككىنچى ئەۋلاد مودېلىغا قوشۇمچە تەربىيە بېرىش ئارقىلىق ياسالغان «تېخنىكا دەلىللەش مودېلى». The Asia Business Daily نىڭ خەۋىرىچە، LG تەربىيەلەش ئۇسۇلىنى ياخشىلاش ئارقىلىق مودېلنىڭ ئىقتىدارىنى ئاران سەككىز ھەپتە ئىچىدە 70% تىن ئارتۇق ئۆستۈرگەن.

ئاساسلىق نۇقتىلار

• ۋاكالەتچى سۈنئىي ئىدراك (Agentic AI) ئىقتىدارى كۈچلۈك. ۋاكالەتچى سۈنئىي ئىدراك دېگىنىمىز، سۈنئىي ئىدراكنىڭ ئۆزى پىلان تۈزۈپ، سىرتقى قوراللارنى ئىشلىتىپ، ئەمەلىي ۋەزىپىلەرنى ئورۇندىشىدۇر. LG نىڭ ئىچكى باھالىشىدا K-EXAONE 2.5 تۆت سىناقتا تۆۋەندىكى نەتىجىلەرگە ئېرىشكەن: AutomationBench (SaaS قوراللىرى بىلەن ئىشنى ئاپتوماتلاشتۇرۇش) دا 74.6، SWE-Bench Pro (يۇمشاق دېتال ئېچىش ۋە ئۆزگەرتىش) دا 59.2، BrowseComp (تور ئارقىلىق ئۇچۇر ئىزدەش) دا 78.0، Claw-Eval (خىزمەت مۇھىتىدا مەسىلە ھەل قىلىش) دا 77.3.
• خىتاينىڭ ئالدىنقى ئوچۇق مودېللىرى بىلەن بەسلىشەلەيدۇ. LG بۇ نەتىجىلەرنى DeepSeek-V4.1-Flash ۋە GLM-5.3 بىلەن سېلىشتۇرغان. مەسىلەن، SWE-Bench Pro دا K-EXAONE 2.5 (59.2) DeepSeek (58.4) دىن يۇقىرى، ئەمما GLM (64.0) دىن تۆۋەن. بۇ نەتىجىلەرنىڭ LG نىڭ ئۆزى ئېلىپ بارغان ئىچكى باھالاش ئىكەنلىكىنى ئەستە تۇتۇش كېرەك.
• پەقەت تېكىست مودېلى، ئەمما مەزمۇن ئۇزۇنلۇقى ناھايىتى چوڭ. ھۆججەتلىرىگە ئاساسلانغاندا، K-EXAONE 2.5 پەقەت تېكىست بىلەن ئىشلەيدۇ، ئەڭ چوڭ مەزمۇن ئۇزۇنلۇقى (context length) 524,288 توكېن. مودېل ھەر قېتىم جاۋاب بېرىشتىن بۇرۇن ئويلىنىدۇ (reasoning)، ئويلىنىش كۈچىنى low، high ۋە max دەپ تەڭشىگىلى بولىدۇ.
• OpenAI بىلەن ماسلىشىدىغان API. EXAONE API نىڭ شەكلى OpenAI API بىلەن ماس كېلىدۇ، شۇڭا ئاللىبۇرۇن OpenAI كۇتۇپخانىلىرىنى ئىشلىتىۋاتقان پروگراممىلار ئاسانلا ئۇلىنالايدۇ.

نېمە ئۈچۈن مۇھىم؟

ھەقسىز API ئارقىلىق تېخىمۇ كۆپ پروگرامما ئاچقۇچى ۋە شىركەت يەرلىك (كورېيە) سۈنئىي ئىدراك مودېلىنى بىۋاسىتە سىناپ، ئەمەلىي مۇلازىمەتلەرگە ئىشلىتەلەيدۇ. بۇ «ئىگىلىك ھوقۇقلۇق سۈنئىي ئىدراك» (sovereign AI)، يەنى بىر دۆلەتنىڭ ئۆزىگە تەۋە مودېللارنى ئۆزى ياساش تىرىشچانلىقىنىڭ بىر قىسمى. LG AI Research نىڭ ئورتاق رەھبىرى Lim Woohyung ئۈچىنچى ئەۋلاد مودېلنى ئېچىشقا كۈچ چىقىرىۋاتقانلىقىنى، كېلەر يىلى يانۋارغىچە ئالدىنقى قاتاردىكى (frontier) EXAONE مودېلىنى تاماملاشنى نىشان قىلغانلىقىنى ئېيتتى. بۇ، كىچىك تىللار ۋە كىچىك دۆلەتلەرنىڭمۇ ئۆز مودېللىرىغا ئىگە بولۇشىنىڭ مۇمكىنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

يېقىن كۈنلەردىكى باشقا يېڭىلىقلار

1. OpenAI تەجرىبىخانا ئىشلىرىنى سىنايدىغان BioBasicsBench نى ئېلان قىلدى. 6-نويابىر كۈنى ئېلان قىلىنغان بۇ سىناق، بىئوتېخنىكا شىركىتى Ligo بىلەن بىرلىكتە تۈزۈلگەن بولۇپ، ھۆل تەجرىبىخانا (wet lab) دىكى 100 كۈندىلىك ۋەزىپە ئارقىلىق سۈنئىي ئىدراك ۋاكالەتچىلىرىنىڭ خام تەجرىبە سانلىق مەلۇماتلىرىنى (گېل رەسىملىرى، مىكروسكوپ سۈرەتلىرى، رەت تەرتىپ ھۆججەتلىرى قاتارلىق) قانچىلىك توغرا چۈشىنىدىغانلىقىنى ئۆلچەيدۇ. ئەڭ يۇقىرى ئويلىنىش تەڭشىكىدە GPT-6 Astra نومۇرنىڭ ئوتتۇرىچە 66.7% ىنى، GPT-5.6 Sol بولسا 43.8% ىنى ئالغان. OpenAI مودېللارنىڭ يەنىلا تەجرىبىخانىدا ئىشەنچلىك ھۆكۈم چىقىرالمايدىغانلىقىنى، مەسىلەن باكتېرىيە توپلىرىنى (colony) خاتا ساناشتەك خاتالىقلارنىڭ بارلىقىنى ئېتىراپ قىلدى.
2. Alibaba نىڭ يېڭى Co-Design Bench سىنىقى: ئەڭ ياخشى كود ۋاكالەتچىسى ۋەزىپىلەرنىڭ ئاران 26.4% ىنى تولۇق تاماملىغان. Alibaba تەتقىقاتچىلىرى 26,314 ھەقىقىي كود يېزىش سۆھبىتىدىن 273 ۋەزىپە تاللاپ، ئون مودېلنى سىنىغان. ئەڭ ياخشى نەتىجە ئالغان GPT-6 Astra ھەر بىر ۋەزىپىنىڭ تەلەپلىرىنىڭ ئوتتۇرىچە 69.9% ىنى ئورۇندىغان، ئەمما ۋەزىپىلەرنىڭ پەقەت 26.4% ىنىلا تولۇق تاماملىغان. يەنى ۋاكالەتچى ئىشنىڭ كۆپ قىسمىنى قىلسىمۇ، كۆپىنچە ھاللاردا بىرەر تەلەپ چالا قالىدۇ. بۇ ماقالە ھازىرچە باشقا ئالىملار تەرىپىدىن تەكشۈرۈلمىگەن (peer review قىلىنمىغان).
3. Google ADK 2.14 تە A2A ئۇلىنىشى مۇقىم بولدى. Google نىڭ سۈنئىي ئىدراك ۋاكالەتچىسى ياساش قورالى Agent Development Kit (ADK) نىڭ 7-نويابىر ئېلان قىلىنغان 2.14.0 نەشرىدە، ۋاكالەتچىلەر ئارا ئالاقە كېلىشىمى Agent2Agent (A2A)، ئىجرا مۇھىتى ۋە باھالاش بۆلەكلىرى سىناق ھالىتىدىن مۇقىم ھالەتكە ئۆتتى. ئۇزۇن، كۆپ قېتىملىق سۆھبەت ئېقىمى 23% تېزلەشتى. يەنە بىر مۇھىم بىخەتەرلىك ئوڭشىلىشى بار: ئىلگىرى ھىيلىگەر بۇيرۇق (prompt injection) ئارقىلىق مودېلغا خالىغان shell بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلدۇرغىلى بولىدىغان كەمتۈك ئېتىۋېتىلدى.
4. Node.js 11-نويابىر بىخەتەرلىك يېڭىلانمىسى چىقىرىدۇ. Node.js تۈرى 26.x، 24.x ۋە 22.x نەشرىلىرى ئۈچۈن 11-نويابىر (چارشەنبە) ياكى ئۇنىڭدىن سەل كېيىن يېڭى نەشرلەرنى چىقىرىدىغانلىقىنى ئالدىن ئۇقتۇردى. ئۈچ نەشرنىڭ ھەممىسىدە ئوڭشىلىدىغان ئەڭ ئېغىر مەسىلىنىڭ دەرىجىسى «يۇقىرى» (HIGH). ئىشلىتىلىش مۇددىتى توشقان (End-of-Life) نەشرلەر ھەمىشە تەسىرگە ئۇچرايدۇ، شۇڭا Node.js ئىشلىتىدىغان قېرىنداشلار يېڭىلاشقا ھازىرلىق قىلىپ قويسا بولىدۇ.

ئومۇمەن، بۇ كۈنلەردىكى خەۋەرلەر بىر تەرەپتىن ھەقسىز ۋە كۈچلۈك مودېللارنىڭ كۆپىيىۋاتقانلىقىنى، يەنە بىر تەرەپتىن سۈنئىي ئىدراك ۋاكالەتچىلىرىنىڭ ئەمەلىي ئىشلاردا تېخى تولۇق ئىشەنچلىك ئەمەسلىكىنى كۆرسىتىدۇ.