12 مۇقام تورى
ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامىنى تونۇشتۇرىدىغان تور بەت.
بۇ قورال نېمە؟
12 مۇقام — ئۇيغۇر ئون ئىككى مۇقامىنى رەسىم، چالغۇ ۋە تارىخ ئارقىلىق تونۇشتۇرىدىغان سەنئەت تور بېتى. ئۇيغۇرچە، ئىنگلىزچە ۋە ياپونچە ئوقۇغىلى بولىدۇ.
نېمە ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ؟
مۇقام ئۇيغۇرلارنىڭ مەدەنىي تۇرمۇشىدا ناخشا، ساز، شېئىر ۋە ئۇسسۇلنى بىرلەشتۈرگەن سەنئەت بولۇپ، UNESCO تەرىپىدىن غەيرىي ماددىي مەدەنىيەت مىراسى دەپ ئېتىراپ قىلىنغان. بۇ بەت ئون ئىككى مۇقامنى رەسىمدىكى سازەندىلەر ۋە چالغۇلار ئارقىلىق چۈشىنىشلىك تونۇشتۇرىدۇ.
قانداق ئىشلىتىلىدۇ؟
ساتار، دۇتار، راۋاپ، داپ، قالۇن ۋە چاڭ كارتىلىرىنى ئېچىپ، ھەر بىر چالغۇنىڭ تونۇشتۇرۇشىنى ئوقۇڭ. ئون ئىككى مۇقام بۆلىكىدىن بىر مۇقامنى تاللىسىڭىز، ئۇنىڭ ئۇيغۇرچە نامى ۋە مەنىسى كۆرسىتىلىدۇ. ئاۋاز كۇنۇپكىسىنى باسسىڭىز، مۇقامدىن ئىلھاملانغان ئەسلى چالغۇ مۇزىكىسى قويۇلىدۇ.
كىمگە ماس كېلىدۇ؟
ئۇيغۇر مۇزىكىسى ۋە مەدەنىيىتىگە قىزىققانلار، ئوقۇغۇچىلار، ئوقۇتقۇچىلار ۋە مۇقامنى بالىلىرىغا تونۇشتۇرماقچى بولغان ئائىلىلەر.
باشلاش قەدەملىرى
- بەتنىڭ ئۈستىدىكى تىل تاللىغۇچتىن ئۇيغۇرچە، ئىنگلىزچە ياكى ياپونچىنى تاللاڭ.
- ئالتە چالغۇنىڭ كارتىسىنى ئېچىپ، ھەر بىرىنىڭ تونۇشتۇرۇشىنى ئوقۇڭ.
- مىراس بۆلىكىدىكى رەسىمنى ئېچىپ، نومۇرلانغان سەككىز تەپسىلاتنى چوڭايتىپ كۆرۈڭ.
- ئون ئىككى مۇقام بۆلىكىدىن بىر مۇقامنى تاللاپ، ئۇنىڭ نامى ۋە مەنىسى بىلەن تونۇشۇڭ.
كۆپ سورىلىدىغان سوئاللار
- ئون ئىككى مۇقام دېگەن نېمە؟
- ئون ئىككى مۇقام — ئون ئىككى چوڭ يۈرۈشلۈك ئەسەردىن تەركىب تاپقان ئۇيغۇر مۇقاملىرى توپلىمى. ھەر بىر مۇقام ئادەتتە چوڭ نەغمە، داستان ۋە مەشرەپتىن ئىبارەت ئۈچ چوڭ بۆلەكتىن تۈزۈلىدۇ. ئۇ دولان، تۇرپان ۋە قۇمۇل مۇقاملىرى بىلەن بىرگە ئۇيغۇر مۇقام ئەنئەنىسىنىڭ بىر قىسمى.
- بەتتە قايسى چالغۇلار تونۇشتۇرۇلغان؟
- ساتار، دۇتار، راۋاپ، داپ، قالۇن ۋە چاڭ — جەمئىي ئالتە چالغۇ. ھەر بىرىنىڭ كارتىسىدا تونۇشتۇرۇشى ۋە ئۇنى رەسىمدىن تونۇش ئۇسۇلى بار.
- بەتتىكى مۇزىكا ئون ئىككى مۇقامنىڭ ئۈن خاتىرىسىمۇ؟
- ياق. ئاۋاز كۇنۇپكىسىنى باسقاندىلا ئاڭلىنىدىغان بۇ مۇزىكا ساتار، دۇتار، راۋاپ، داپ، قالۇن ۋە چاڭ ئاۋازىنى كومپيۇتېردا ياساپ چىقارغان، مۇقامدىن ئىلھاملانغان ئەسلى ئەسەر. ئۇ ئون ئىككى مۇقامنىڭ ئۈن خاتىرىسى ياكى نوتىسى ئەمەس.
- ئاماننىساخان كىم؟
- ئاماننىساخان (تەخمىنەن 1526–1560) — 16-ئەسىردىكى يەكەن خانلىقىدا ياشىغان شائىرە ۋە مۇزىكانت. ئۇ ئون ئىككى مۇقامنى توپلاش، رەتلەش ۋە ساقلاپ قېلىشقا تۆھپە قوشقان شەخس دەپ قارىلىدۇ.