Prompt Engineering

01

Prompt Engineering دېگەن نېمە؟

What Is Prompt Engineering?

LLM نىڭ سۈپەتلىك جاۋاب بېرىشى ئۈچۈن سوئالنى سىستېمىلىق قۇرۇش ئۇسۇلى

Prompt Engineering — مودېلغا «نېمە قىل»، «نېمىگە ئاساسلان»، «قانداق فورماتتا چىقار»، «قايسى چەككە بويسۇن» دېگەننى ئېنىق ۋە سىستېمىلىق بەلگىلەش. سۈپەتلىك Prompt بولسا كۆپىنچە سۈپەتلىك جاۋابنىڭ يېرىمىنى بەلگىلەپ بېرىدۇ.

Core 01

Clear Task

ۋەزىپە ئېنىق بولسۇن

«RAG نى چۈشەندۈر» دېيىشتىن «باشلىغۇچىلار ئۈچۈن 5 ماددىدا RAG نى چۈشەندۈر» دېيىش ياخشى.

Core 02

Useful Context

مەزمۇن قوش

كىم ئۈچۈن، قايسى ساھە، قايسى مەنبە، قايسى تىل سەۋىيەسىدە ئىكەنلىكىنى قوشسىڭىز، جاۋاب نىشانغا يېقىنلىشىدۇ.

Core 03

Output Format

فورماتنى ئالدىن بەلگىلە

Bullet، جدول، JSON، Markdown ياكى قىسقا/ئۇزۇن جاۋاب دېگەننى ئېيتسىڭىز، كېيىن قايتا تۈزىتىش ئاز بولىدۇ.

Core 04

Quality Guardrails

چەك-چېگرانى كۆرسەت

«ئىشەنچسىز بولسا پەرەز قىلما»، «مەنبەسىز رەقەم يازما»، «ئارتۇقچە hype ئىشلەتمە» دېگەندەك قائىدىلەر خاتالىقنى ئازايتىدۇ.

02

ياخشى Prompt نىڭ 6 قىسمى

Anatomy of a Strong Prompt

ئاددىي Prompt نى ئىشلەپچىقىرىش سەۋىيەسىگە چىقىرىدىغان ئاساسىي قۇرۇلما

PROMPT TEMPLATEprompt_anatomy.md

# 1. Role / Persona
سەن مەزمۇننى ئېنىق ۋە قىسقا يازىدىغان تېخنىكا مۇتەخەسسىسىسەن.

# 2. Task
RAG نى باشلىغۇچىلار ئۈچۈن چۈشەندۈر.

# 3. Context
ئوقۇرمەن Python بىلەيدۇ، ئەمما LLM بىلمەيدۇ.

# 4. Constraints
5 bullet، hype يوق، مۇرەككەپ ئاتالغۇنى ئاددىيلاشتۇر.

# 5. Output Format
Markdown bullet list + 1 قىسقا مىسال.

# 6. Quality Check
ئىشەنچسىز بولسا "بىلمەيمەن" دەپ ياز.

قىسقا فورمۇلا

Role + Task + Context + Constraints + Output + Check = كۈچلۈك Prompt.

03

Zero-shot, One-shot, Few-shot

Examples Matter

مودېلغا مەسىلە چۈشەندۈرۈشنىڭ ئەڭ تېز ئۇسۇلى — بىر ياكى بىر قانچە مىسال بېرىش

Zero-shot

مىسال يوق

تېز، ئاددىي

فورمات خاتالىقى كۆپ بولۇشى مۇمكىن

One-shot

بىر مىسال بار

فورماتنى چۈشەندۈرۈش ئاسان

بەزىدە بىر مىسال يېتەرلىك بولمايدۇ

Few-shot

2-5 مىسال

فورمات ۋە سۈپەت مۇستەھكەم

تامغا ۋە Prompt ئۇزۇنلىقى ئاشىدۇ

FEW-SHOTclassification_prompt.txt

Label each sentence as Positive, Neutral, or Negative.

Sentence: "This app saved me two hours."
Label: Positive

Sentence: "The package arrived yesterday."
Label: Neutral

Sentence: "The dashboard is slow and confusing."
Label: Negative

Sentence: "The onboarding tutorial is clear."
Label:

04

System Prompt ۋە رول بەلگىلەش

System Prompt Design

مودېلنىڭ پۈتۈن سۆھبەت بويىچە قانداق مۇئامىلە قىلىدىغانلىقىنى بەلگىلەش

Do

Stable Policy

قائىدە ۋە رولنى ياز

«سەن مۇھاسىب»، «سەن تېخنىكا تەرجىمانى»، «تېكىستنى 8-سىنىپ سەۋىيەسىدە ياز» دېيىش مودېلنىڭ پۈتۈن سۆھبەتتىكى يۆنىلىشىنى تۇرغۇزۇپ بېرىدۇ.

Avoid

Over-Control

ھەددىدىن ئاشۇرما

بەك كۆپ قوشۇمچە قائىدە بەرسىڭىز مودېل سۈنئىي، تەكرار ياكى قاتتىق بولۇشى مۇمكىن. ئەڭ مۇھىمىنىلا قالدۇرۇڭ.

SYSTEMsupport_assistant.txt

You are a concise support assistant for a Uyghur-speaking tech website.

Rules:
- Answer in clear Uyghur.
- If the user asks about prices or recent releases, say the information should be verified.
- Prefer bullets for steps.
- Never invent URLs, phone numbers, or product claims.
- If information is missing, ask for the exact detail needed.

05

Structured Output ۋە JSON Prompt

Reliable Output Formatting

كېيىنكى كود ياكى UI بىلەن ئىشلىتىشكە ئاسان بولغان چىقىم فورماتى

Prompt Engineering نىڭ ئەمەلىي قىممىتىنىڭ چوڭ قىسمى سىستېما ئوقۇيالايدىغان چىقىم دىن كېلىدۇ. JSON، Table ياكى مۇستەھكەم Markdown فورماتى ئىشلىتىڭ.

JSONstructured_output.txt

Return valid JSON only.

Schema:
{
  "topic": string,
  "difficulty": "beginner" | "intermediate" | "advanced",
  "key_points": string[],
  "warning": string
}

Task:
Summarize prompt engineering for beginners.

فورمات	قاچان ئىشلىتىلىدۇ	ئەۋزەللىكى	خەۋپى
Bullet	ئوقۇشقا ئاسان جاۋاب	ئادەم ئوقۇشىغا ياخشى	پارسلەش قىيىن
Markdown Table	سېلىشتۇرۇش	UI غا ماس	فورمات بۇزۇلۇشى مۇمكىن
JSON	API / App	ماشىنا ئوقۇشىغا ئەڭ ياخشى	ئەڭ مۇستەھكەم

06

RAG، Tool Use ۋە Prompt Chain

Grounded Prompting

پەقەت «بىلىم» غا ئەمەس، «مەنبە» ۋە «قورال» غا تايىنىدىغان Prompt

Pure LLM Prompt

تېز

Hallucination يۇقىرىراق

RAG Prompt

مەنبەلىك

Document context نى ياخشى تەلەپ قىلىدۇ

Tool Prompt

Calculator / Search / API چاقىرتالايدۇ

قورال ئىشلىتىش قائىدىسى لازىم

RAG PROMPTgrounded_answer.txt

You must answer using only the retrieved context below.

If the answer is not in the context, say:
"مەنبەدە بۇ ئۇچۇر يوق."

Context:
{retrieved_chunks}

Question:
{user_question}

Output:
- 3 concise bullets
- cite the chunk ids used

07

Prompt نى قانداق باھالايمىز؟

Evaluation and Debugging

«ياخشى چىقتى» بىلەنلا چەكلىنىپ قالماي، سۈپەتنى ئۆلچەيدىغان ئۇسۇل

ئۆلچەم	نېمىنى كۆرۈمىز	مىسال سوئال	تەۋسىيە
Accuracy	توغرىلىقى	مەنبەگە ماسمۇ؟	gold answers بىلەن سېلىشتۇر
Format	فورمات بويىچە چىقتىمۇ	JSON validity بارمۇ؟	parser ئىشلىتىڭ
Consistency	قايتا ئىجرا قىلغاندا ئوخشىمامدۇ	ھەر قېتىم سۈپەت چۈشۈپ كەتمەمدۇ	test set قۇرۇڭ
Safety	چەكلەرگە بويسۇندىمۇ	خەتەرلىك ياكى يالغان تەۋسىيە بەردىمۇ	red-team cases قوشۇڭ

CHECKLISTprompt_review.md

[ ] Task clear?
[ ] Audience defined?
[ ] Output format explicit?
[ ] Missing info behavior defined?
[ ] Refusal / safety rule included?
[ ] 10-20 evaluation examples tested?

08

Safety Prompt ۋە ئەڭ ياخشى ئادەتلەر

Safety and Best Practices

Prompt يازغاندا يالغان ئۇچۇر، چەككە خىلاپ جاۋاب ۋە سۈپەت چۈشۈشنى ئازايتىش

Best Practice

Be Explicit

ئاشكارا ياز

«قىسقا جاۋاب» دېيىشنىڭ ئورنىغا «3 bullet، ھەر bullet 15 سۆزدىن ئاشمىسۇن» دېيىڭ.

Best Practice

Define Unknowns

بىلمىسە نېمە دېسۇن

«ئىشەنچسىز بولسا ئېنىقلاپ سورا» ياكى «بىلمەيمەن دې» دېگەن قائىدە hallucination نى تۆۋەنلىتىدۇ.

Best Practice

Separate Instructions

بۆلەككە ئايرىپ ياز

Task، Context، Rules، Format نى ئايرىم يازسىڭىز مودېلنىڭ چۈشىنىشى مۇستەھكەم بولىدۇ.

Best Practice

Measure It

ئۆلچەشسىز ئىشلەتمە

Prompt «ياخشىدەك» كۆرۈنسىمۇ، test set بولمىسا production دا سۈپەتنى كونترول قىلالمايسىز.

ئەڭ قىسقا Cheat Sheet

مەسىلە	Prompt ھەل قىلىش ئۇسۇلى	نەتىجە
جاۋاب بەك ئۇزۇن	max bullets + max words	قىسقىرايدۇ
فورمات بۇزۇلدى	JSON schema + valid JSON only	مۇستەھكەملىشىدۇ
يالغان ئۇچۇر كۆپ	use only provided context	grounded بولىدۇ
بەك ئاددىي	few-shot examples	سۈپەت ئۆسىدۇ

ئۇيغۇرچە قوللانما — LLM غا توغرا سوئال سوراش سەنئىتى

قىسقا فورمۇلا

ئەڭ قىسقا Cheat Sheet